Калтаса ужара
+15 °С
Пылан
Все новости
Новости
15 Апрель 2020, 13:00

1961 ий 14 апрельыште «Ленин корно» газет мо нерген возен

Айдемын историйыштыже кугу событий

1961 ий 12 апрельыште тӱняште икымше советысе «Восток» космический корабль айдеме дене бортышто мланде йыр чоҥештен эртен да мемнан шочмо-кушмо элыш таза-эсен пӧртылын. Космосыш лекше икымше еҥ, – СССР-ын гражданинже Юрий Алексеевич Гагарин
Тӱняште икымше гана космосыш чоҥештыше совет космонавт, майор Гагарин Юрий Алексеевичлан
Пагалыме Юрий Алексеевич!
Мылам Тендан тыгай кугу геройло подвигым – «Восток» корабль-спутник дене космосыш икымше гана чоҥештымыда дене шокшын саламлаш кугу куаным конда.
Чыла совет калык Тендан чапле подвига дене кугешна, тудым лӱддымылык, патырлык да геройлык семын курым гыч курымыш шарнен илаш тӱҥалеш.
Тендан космосыш чоҥештымыда, сандалыкым почмыда айдемын историйышкыже у лаштыкым почеш да совет калыкын шӱм-чонышкыжо куаным да кугешнымашым шочыкта.
Тендам космический путешествий гыч шочмо элыш пиалан пӧртылмыда дене шокшын саламлем. Тендам ӧндалам.
Москваште вашлиймаш марте.
Н. Хрущев,
1961 ий 12 апрель.
Ме шочмо элна дене кугешнена
Радио дене Юрий Алексеевич Гагаринын чоҥештымыжым колмеке, Краснохолмский латикияш школын туныктышыжо да тунемшыже-влак митингыш погыненыт.
Чыланат моткоч куаненыт, икшыве-влакын чурийыштышт шочмо эл верч кугешнымашым ужаш лийын.
– Икымше космонавт – СССР-ын гражданинже. Совет калыклан чап! Мемнан Коммунистический партийлан чап! Тӱняште икымше совет космонавтлан чап! – митингыште каласен туныктышо А. Ноговицкий.
Туныктышо да тунемше-влак митингыште эшеат сайрак пашам ышташ да тунемаш, шке элыштын чын патриотшо лияш товатленыт.
И. Васильев, школ директор.
Мыланна кугу куан
Совет айдемын чоҥештымыже нерген увер мемнан ялыште писын шарлен.
Павасола сӧснам ашныме фермын коллективше ты событийым кугу куан ден вашлийын. Вет космосышто – совет гражданин, коммунист! Тек тиде кугу сеҥымаш нерген пӱтынь эл палыже.
Мемнан сӧснам ашныше-влакын сеҥымашыже икымше кварталыште партий райком ден райисполкомын куснылшо тистыж (знамя) дене палемдалтын. Шочмо элын ончыкылыкшо верч ме эше сайрак пашам ышташ тӱҥалына.
М.А. Ахметшин, сӧсна ферме вуйлатыше, С. Алексеева, сӧснам ончышо.
Тиде пеш сай!
Космосышто – совет айдеме – тиде моткоч сай!
Ме сандалыкыште лийше совет путешественник дене кугешнена. Икымше космонавт Юрий Алексеевич Гагаринлан тазалыкым да ончыкыжат сеҥымашым тыланена.
Н. Черепанов, Ленин колхозын механизаторжо.
Кугешнена, куанена
12 апрельыште Кӧкыш бригадыште шошо-пасу паша планым каҥашеныт. Ты жапыште Москва гыч радио дене куанле уверым колыныт: космосышто мемнан айдемына! Вигак митингым организоватленыт.
Ме икте-весынам ты куанле событий дене саламленна. Поснак икымше космонавтлан самырык-влак куаненыт.
– Ме Юрий Гагарин дене кугешнена, тудо мемнан, – каласен озанлык вуйлатышын алмаштышыже И. Янгубаев.
Тиде куанле событий мемнам пашаште у сеҥымашлашке шуаш ӱжеш.
И. Савельев.
Йомак чыныш миен лектын
Коштымо цехыште молгунамсе семынак паша шолын. Кенета цехыште увер шарлыш: «Айдеме космосышто!». Чыланат заводысо радиоузел воктене погынышт. Пашазе-влак ТАСС вуйлатышын кажне мутшым кучаш тыршен, тӱткын колыштын.
– Космосышто мемнан еҥна. Вес семын лийын кертеш мо. Тыгайым мемнан совет калыкна гына ыштен кертеш, – каласен сыра цехын пашазыже Шангареева.
– Американец-влаклан мемнан марте шуаш эше мӱндыр, – ойла С. Крылов, кондитер цехын пашаеҥже.
Кунам мемнан элыште йомак чыныш савырнен, кузе ме куанышаш огынал!
В. Татаринков, коштымо цехын вуйлатышыже.
Чоҥештымаш кугу сеҥымашке шуын
Кугу событий лийын! Тудо уло тӱням ӧрыктарен: айдеме космосышто. Тидым мемнан совет еҥна ыштен. Мемнан кугу элнан гражданинже космосыш чоҥештен.
Икымше космонавт Юрий Гагариным алал кумылын саламлена. Чыла совет калык мемнан шанчыеҥна-влак дене кугешна.
Мемнан партийлан, мемнан герой калыклан Чап!
А. Аркадьев, Калтасасе латикияш школын туныктышыжо.