Калтаса ужара
+29 °С
Пылан
Все новости
Новости
7 Апрель 2020, 12:25

Сак лийза! Вӱдшор!

Шошымсо вӱдшор – пӱртӱсыштӧ лийше лӱдыкшӧ явлений, тудо моткоч шучко эҥгекым конден кертеш. Вӱд шинчыме верыште лиймыда годым, поснак сак лияш кӱлеш, икшыве-влакым шкетыштым ида кодо, ий ӱмбак лекман огыл. Шарныза, тыглай правил-влакым шуктен толын, те шкендан да лишыл еҥдан илышыжым арален коден кертыда.

Эҥерыште, ерыште, пӱяште шошымсо вӱдшор жапыште ий шӱштыра лиеш. Тыгай ий ӱмбалне кошташ моткоч лӱдыкшӧ: тудо йол йымалне кеч-могай жапыште шаланен кертеш да вӱд йымак каен кертыда.
Тидым шарнаш кӱлеш:
шошымсо ий йымак вашке пурен каяш лиеш;
эн ончыч сер воктене ий вашкерак шула;
лум дене петыралтше шошымсо ий вашке шӱштыраш савырна.
Шошымсо вӱдшор да ий тарваныме жапыште чаралтеш:
эҥерыш, ерыш, пӱяш да вӱд шинчыме верыш лекташ;
ий тарваныме жапыште эҥер гоч лекташ;
ий чумыргымо верыште лияш;
тура сер воктене шогаш;
ий чумыргымо вер воктеке мияш;
сер деч ийым шӱкалаш;
эҥерын, ерын, пӱян келгытшым висаш;
ий ӱмбалне кошташ да мунчалташ.
Шошымсо вӱдшор икшыве-влаклан поснак кугу лӱдыкшым конда. Икшыве-влак ача-ава да кугыеҥ деч посна кодыныт гын, нуно лӱдыкшылыкым шотыш налде, тура сер воктене модыт, ий ӱмбалне мунчалтат. Тыгай шотдымылак шучко эҥгекыш конден кертеш. Шошым поснак тӱткӧ лийман да икшыве-влакын кушто модмыштым текшырыман.
Ача-ава-влак! Кугыеҥ-влак деч посна эҥер деке ида колто: ий ӱмбалне ты жапыште коштмаш могай кугу эҥгекыш конден кертыме нерген ойлыман. Шошымсо вӱдшорышто шкем кузе кучаш кӱлмӧ правил-влакым ушештаренак шогыза. Вӱд воктене модаш чарыза. Катлыше ий, йӱштӧ вӱд, писе йогын колымашке шуктен кертыт. Шарныза, шошым ий тарванаш тӱҥалме жапыште тӱҥ шотышто икшыве-влак дене эҥгек лиедат. Сандене шошымсо вӱдшорышто да ий тарваныже жапыште лӱдыкшыдымылык правил-влак нерген ойлыза:
Шошымсо вӱдшорышто ий ӱмбаке ида лек.
Тура сер воктене ида шого – тудо уралт кертеш.
Те вӱдыш пурен кайымым ужында гын, аптыранен ида шогал, мӧҥгыда ида курж, а кугу йӱк дене полышым ӱжса, кугыеҥ-влак колыт да полышым ончыкташ толын.
Шошымсо вӱдшорышто да ий тарваныме жапыште поснак сак лийман.
Шке илышдам аралашак тыршыза!